Parking Apartments Veerkaden

Natuurinclusief Bouwen, Veerkaden Garage Den Haag

Opdrachtgever: Gemeente Den Haag/ Afdeling Stedenbouw en Planologie

Opdracht:  FilliéVerhoeven is samen met 9 andere architecten gevraagd door de gemeente Den Haag een fictief project te ontwerpen ter verkenning van de werking van een puntensysteem natuur- en groeninclusief bouwen en te inspireren tot natuurinclusief bouwen.

Visie op natuur/groen in de stad

“Natuurinclusief bouwen” is een begrip dat niet voor iedereen dezelfde lading heeft. Voor ecologen en landschapsarchitecten betekent het biodiversiteit en ruimte voor ecologische processen. Met de bouwopgave in het achterhoofd kijken architecten er naar vanuit esthetisch, circulair en duurzaamheids- oogpunt. Is het tijd voor een meer integrale, biofiele visie?

De mens heeft met zijn behoefte naar beschutting en onderdak materialen en technieken ontwikkeld om de natuur zo goed mogelijk te weerstaan. Veel van deze materialen zijn hard, steenachtig of metaal. Bijna logischerwijze in contrast met hoe de natuur zich zelf manifesteert. Daarmee heeft de mens de natuur bedwongen. In (binnen)stedelijke gebieden, met name in die gebieden met verregaande stedelijke verdichting, is de natuur soms zo ver verdrongen dat ze het moeilijk heeft om zich nog te (her)manifesteren. Door de verstedelijking zijn mens en natuur steeds verder van elkaar af komen te staan.

Omdat een groene omgeving op verschillende manieren bijdraagt aan een gezond leefklimaat moeten we maatregelen nemen om de natuur terug te krijgen in de gebouwde omgeving. Moet natuur gezien worden als een decoratieve achtergrond voor menselijke activiteit en als een middel om hardheid van de stad te verzachten? Of is het noodzaak om de natuur te behouden als een bron van leven, als milieu, als leraar, sanctum en als uitdaging? Natuurvriendelijk denken omvat meer dan alleen zorg voor specifieke vogels.

Door de natuur in zo veel mogelijk facetten terug te laten integreren in de gebouwde omgeving (op alle denkbare schaalniveau’s) ontstaat een stadsmilieu dat heilzaam werkt op de menselijke gezondheid en het menselijk welzijn. Een goede habitat voor de mens die als biologisch organisme feitelijk onderdeel vormt van de natuur. Kunnen we volstaan met het aanbrengen van nestkasten voor gierzwaluwen of moeten we met elkaar nadenken over een meer symbiotische benadering tussen bebouwde omgeving en natuur?

Mogelijke rol van betekenis voor toekomstig bouwen

Natuurinclusief bouwen is een bouwsteen die prima past in de opgave om milieuvriendelijk, biobased, energie-efficiënt, circulair en met zo min mogelijk schade voor onze aarde te bouwen. Misschien is natuurinclusief wel de beste manier om vanuit een meer alomvattende wijze na te denken over de inrichting en uitvoering van onze woon- en werkomgevingen. Niet als extra hindernis voor ontwikkelingen. Maar meer als een methode om boeiende, inspirerende en attractieve buurten te maken waar mensen graag verblijven en aan gehecht raken. Waar mensen zich voor hun buurt verantwoordelijk voelen. Waar de mens logisch onderdeel is van een biodivers systeem.

Onderbouwing keuze voor specifieke oplossingen puntensysteem

Onze projectkeuze voor natuurinclusief bouwen, de Veerkaden Parkeergarage aan de Amsterdamse Veerkade, is ingegeven door de locatie van het gebouw in een gedeelte van de stad met lage biodiversiteit en midden in een stedelijke hoofdbiotoop, relatief ver verwijderd van de grotere groene plekken in de stad en relatief schraal in soortenrijkdom.

Elke natuurinclusieve maatregel die je zou kunnen nemen zorgt hier voor een verbetering van de balans. Met ons voorstel hopen we een stepping stone midden in de stad te maken die allerlei verschillende soorten in staat stelt gemakkelijk van de ene groene plek naar de andere te komen.

In ons plan worden de bestaande gevelelementen van de garage vervangen door slanke plantenbakken, wordt het gebouw opgetopt met ca. 4000m2 woon- of werkoppervlak en wordt de rest van het garagedak voorzien van een kleinschalig parklandschap met gras, bomen, struweel en natte plaatsen. De optopping kan het plan praktisch haalbaar maken.
Het open karakter van de garagegevels, de samenstelling van de garagegevels in losse elementen met randen en nissen en de beperkte buitenverlichting vormen voor vogels en vleermuizen een aantrekkelijke nestel- en schuilgelegenheden. De gevels van de woon- en werklagen krijgen een meer transparant karakter met op beperkte plaatsen dichte elementen die volledig van groen kunnen worden voorzien.
Op de daken komen diverse insectenhotels omdat insecten een belangrijke schakel in het biosysteem vormen. Op de hoogste daken maken we bruine tuinen die andere soorten aantrekken dan groene tuinen en die moeilijker weersomstandigheden op deze hoogtes gemakkelijker kunnen weerstaan. Op het allerhoogste dak komt een nestkast voor slechtvalken die met gemak tot op deze hoogte opereren.
Met ons plan ontstaat in de stad een combinatie van steen en groen die specifiek voor de bedreigde soorten aantrekkelijk is.

 

 

Detail

De bestaande oude en lelijke gevelelementen van de parkeergarage worden verwijderd en vervangen voor nieuwe groen-elementen. In verschillende  elementen worden voorzieningen opgenomen voor vogels, vleermuizen en insecten. De nieuwe elementen steken bijna niet meer boven de vloeren uit waardoor ook binnen het geheel veel lichter en groener wordt.

Onderbouwing koppeling natuurinclusief en belevingswaarde/gebruikswaarde gebouw

De omgeving van de huidige Veerkaden parkeergarage bestaat voor een groot gedeelte uit woonbebouwing, detailhandel en horecagelegenheden. In die setting is de parkeergarage een vreemde eend in de bijt. Niet alleen programmatisch maar ook visueel door de sterk afwijkende gevelstructuur en haar utilitaire karakter. De beschikbaarheid aan parkeerplaatsen in de nabijheid van het stadscentrum blijft echter van belang.
Met het ‘vergroenen’ van de gevels ontstaat een andere atmosfeer in de buurt. De starre, harde betonelementen maken plaats voor een levendige, dynamische gevel die de omgeving verzacht en minder steenachtig maakt. De ervaring van jaargetijden wordt verstevigd en de uitstraling op de Amsterdamse Veerkade en de Kranestraat wordt natuurlijker en vriendelijker.
Door het toelaten van detailhandel en horecagelegenheden in de plint van het gebouw komt ook de directe omgeving meer leven.
De woon-werkbebouwing met het dakpark als optopping van de garage maken deze locatie zo dicht bij het centrum van de stad een ongekend aantrekkelijke plek om te beleven.

Suggestie ten aanzien van puntensysteem

Het puntensysteem zoals gehanteerd door de gemeente lijkt bruikbaar voor het realiseren van natuurinclusief bouwen van middelgrote bouwwerken in oude stadswijken. Het is gemakkelijk om te voldoen aan diverse eisen in een fictieve situatie. In een reëele situatie zouden kosten een beperkende factor kunnen zijn.

Niet alle maatregelen zijn op iedere plek even zinnig. Afhankelijk van een soortenmanagementplan zouden meer specifieke maatregelen toegepast op een bepaalde plek genomen moeten worden. Daarin lijkt het puntensysteem aan de magere kant. De natuur lijkt ons het meest gebaat bij een op grotere schaal gehanteerde samenhang in alle maatregelen. waarbij diversiteit een uitgangspunt zou moeten vormen. Ter uitbreiding van het puntensysteem zou het wat ons betreft mogelijk moeten zijn om bonuspunten te verdienen met alternatieve maatregelen op initiatief van de ontwerper/bouwer die niet direct in het puntensysteem zijn opgenomen om uiteindelijk zo aan het vereiste aantal punten te kunnen komen.

Follow
...

This is a unique website which will require a more modern browser to work!

Please upgrade today!